Dotychczasowy rozwój współpracy w świetle teorii wymiany międzynarodowej

Mimo, że spośród krajów sąsiedzkich najbardziej rozwiniętym i najbardziej wymagającym partnerem są niewątpliwie Niemcy, w obrotach z tym krajem bilans był na dłuższą metę najbardziej zrównoważony w tym sensie, że odnotowywano okresowe, relatywnie niewielkie deficyty

i nadwyżki. Względnie duże nadwyżki bilansu handlowego ujawniały się natomiast od połowy lat dziewięćdziesiątych w wymianie handlowej z Ukrainą Białorusią i Litwą natomiast względnie duże deficyty tego bilansu w obrotach z Czechami, Słowacją a zwłaszcza (pomijając wyjątkowy 1996 rok) w obrotach z Rosją. Po tym roku deficyt bilansu handlowego Polski z Rosją zwiększał się w tempie niemal geometrycznym, zaś decydujące znaczenie miała narastająca nierównowaga w obrotach paliwami mineralnymi i ich pochodnymi, które importowano m. in. przez Okręg Kaliningradzki. Po wybuchu tzw. kryzysu finansowego w Rosji zwiększyła się też nierównowaga handlowa na niekorzyść Polski w zakresie wielu artykułów przemysłowych (w tym różnego typu wyrobów chemicznych oraz maszyn i sprzętu transportowego), ale także w zakresie artykułów rolno – spożywczych. Co więcej, z nielicznymi wyjątkami (np. obroty ścierem, papierem i wyrobami papierniczymi), ów kryzys odbił się także niekorzystnie dla Polski w obrotach wieloma innymi grupami towarowymi, w tym w obrotach dziełami sztuki. Od 2000 roku odnotowywano już jednak bardziej pozytywne zmiany dla Polski, w tym głównie w obrotach maszynami i sprzętem transportowym. Dotyczyło to także obrotów drewnem i wyrobami z drewna, a także obrotów niektórymi artykułami chemicznymi, m. in. farbami.

Wymiana czynników wytwórczych. Właściwie z wyjątkiem stosunków gospodarczych z Niemcami, wymiana czynników wytwórczych z pozostałymi krajami sąsiedzkimi dokonywała się w okresie transformacji w sposób pośredni tj. poprzez handel (por. tabl. 13 i 14). Była to zatem wymiana relatywnie mało intensywna, a zatem tym niższa, im bardziej – w przeciwieństwie do ruchu wskazówek zegara – przesuwać się z Zachodu na Wschód, co tylko częściowo można wytłumaczyć różnicami w poziomach rozwoju gospodarczego i różnicami w poziomach rozwoju twardej i miękkiej infrastruktury gospodarczej. Przyczyn dotychczasowego stanu rzeczy jest znacznie więcej, zaś korzeni wielu z nich trzeba się doszukiwać w mniej lub bardziej odległej przeszłości. Istotne są m.in. trudne do przezwyciężenia efekty zasad i uwarunkowań rozwoju powiązań gospodarczych w ramach byłej RWPG. Ale i tym trudno w pełni wytłumaczyć pewne fakty i zjawiska wręcz kuriozalne w świetle dotychczasowego dorobku teoretycznego (np. dominacja wyrobów ziemiochłonnych w eksporcie Polski do Rosji czy też na Ukrainę).

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>